Người lái tàu đón Bác năm 1946

Sau khi Hội nghị Fontainebleau, từ Pháp, Bác Hồ đi tàu thủy về Hải Phòng và từ Hải Phòng đi tàu hỏa về Hà Nội (hồi đó tàu hỏa chạy bằng hơi nước). Kíp lái hôm đó gồm ba người: Ông Sự phụ trách; bố tôi Nguyễn Đức Thiện lái chính và ông Lê Luận phụ lái. Trước khi đi, lãnh đạo của Depo Hỏa xa, Hà Nội không nói cụ thể đón ai mà chỉ nói là chăm sóc đầu máy cho thật tốt.

Chiếc đầu máy được chọn phục vụ hôm đó là đầu máy Pa – xi – vích P300 còn tương đối tốt. Lãnh đạo lệnh cho kíp lái chạy xuống Hải Dương chờ đoàn tàu từ Hải Phòng lên. Do nhiên liệu có hạn nên lúc đầu kíp lái có ý định xuống đến ga Hải Dương thì không đốt, nhưng nguyên lý của đầu máy hơi nước phải đun sôi thì mới có hơi nhiều, áp suất mới tốt, nên sau đó, kíp lái quyết định phải đốt và tính toán chỉ cho than cháy âm ỉ bảo đảm còn đủ nhiên liệu từ Hải Dương về Hà Nội. Vì cho cháy nhỏ như vậy nên áp suất xuống rất thấp, mọi người kiên nhẫn chờ đợi, lái tàu Nguyễn Đức Thiện thì rất lo lắng vì ông là người lái chính.

Dọc đường nhân dân chào đón rất đông, đến một số ga tàu đỗ để vị lãnh tụ xuống nói chuyện với nhân dân. Đến khi tàu đỗ ở ga Hải Dương, thấy Bác Hồ tươi cười bước xuống ga nói chuyện với đồng bào, ông Thiện và tổ lái mới biết đã được lãnh đạo tin tưởng giao nhiệm vụ lái chuyến tàu đặc biệt.

Ngay lúc đó, kíp lái khẩn trương lắp đầu máy vào đoàn tàu bốn toa chờ sẵn, kiểm tra than, nước, lò bễ, lúc ấy, đồng hồ trên máy chỉ 8 cân hơi. Kíp máy rất lo lắng, vì bao nhiêu thời gian chờ đợi do lửa cháy nhỏ nên áp suất rất thấp. Ban máy đã tăng cường đốt lò mạnh, điều chỉnh tay máy, tốc độ để bảo đảm tàu đủ áp suất chạy lúc lên dốc cũng như xuống dốc. Tàu bắt đầu chuyển bánh, đến địa phận Lạc Đạo (nay thuộc huyện Văn Lâm, Hưng Yên), đồng hồ đã nhích đến chỉ 12kg, rồi đến 13kg hơi. Kíp máy tiếp tục mở súp – lơ lấy thêm nước, đồng hồ tăng dần lên 14kg hơi. Nhìn đồng hồ, kíp máy dù không ai nói với ai, nhưng tất cả đều phấn khởi.

Ông Nguyễn Đức Thiện (phía trái) và ông Lê Luận tại nhà ông Thiện năm 1997 

Dưới sự chỉ đạo của ông Sự, người làm lửa phối hợp với lái tàu nhịp nhàng bảo đảm máy chạy ổn định trên toàn bộ cung đường. Qua địa phận Như Quỳnh, qua Gia Lâm đến cầu Long Biên tàu lên dốc, áp suất chưa đạt mức cao nhất, kíp lái rất lo, nhưng may tàu vượt qua dốc ấy, từ từ tiến vào ga Hàng Cỏ, đúng giờ an toàn trong tiếng reo hò của hàng trăm người trên sân ga. Mọi người thở phào như trút được gánh nặng. Khi tàu gần đến ga, lại có nỗi lo khác đó là làm sao dừng đúng vị trí để Bác bước xuống chiếc thảm đã trải sẵn ở ga.

Bằng quan sát và động tác thực hiện thành thục, khi hãm tàu dừng hẳn, khuỷu tay của bố tôi đặt trên máy ngang với tấm biển tròn có chữ Đ cắm ở sân ga, cửa lên xuống đúng vào chiếc thảm đã trải sẵn ở sân ga. Lúc ấy cả ban lái tàu thật sự sung sướng, yên lòng vì đoàn tàu đã dừng đúng vị trí, hoàn thành nhiệm vụ trọng đại nhất trong cuộc đời. Khi tàu dừng hẳn, anh em trong kíp lái vội chạy xuống dưới để được nhìn thấy Bác. Thời khắc đó thực sự cảm động khi Bác nhìn về phía đầu máy, hai tay đưa cao vẫy chào kíp lái thật thân thiết…

Theo:vr.com.vn